بررسی تأثیر برخی عوامل مؤثر بر تقاضای بازنشستگی زودهنگام در ایران طی دورۀ 1384-1396

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد اقتصاد توسعه و برنامه‌ریزی، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه فردوسی (نویسندۀ مسئول)

2 دکتری اقتصاد، استادیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه فردوسی مشهد

3 دکتری اقتصاد، استادیار گروه اقتصاد امور عمومی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه خوارزمی

10.22034/qjo.2020.135337

چکیده

تعریف: کارکرد نظام‌های تأمین اجتماعی، دریافت حق‌بیمۀ بازنشستگی از افراد شاغل و سرمایه‌گذاری آنها و در نهایت، بازپرداخت مقرری بازنشستگی به افراد بازنشسته است؛ لذا تعیین سن بازنشستگی یکی از مسائل کلیدی در پایداری صندوق‌های تأمین اجتماعی به‌ حساب می‌آید. با این ‌حال، روند جمعیتی ایران به‌گونه‌ای است که به‌سمت سالمندی می‌رود؛ این امر باعث عدم توازن در منابع و مصارف صندوق‌ها می‌شود. در این میان، آنچه باعث اعمال فشار بیشتر بر صندوق‌ها می‌شود، بازنشستگی زودهنگام است. بازنشستگی زودهنگام به‌معنای افزایش تعداد مستمری‌بگیران و کاهش تعداد بیمه‌پردازان است که منجر به افزایش مصارف و کاهش منابع می‌شود.
هدف: در این تحقیق تلاش شده است برخی عوامل مؤثر بر تقاضای بازنشستگی زودهنگام، شناسایی و نحوۀ اثرگذاری آنها تجزیه‌وتحلیل شوند. بدون شک یافته‌های این تحقیق می‌تواند به مسئولان صندوق‌های تأمین اجتماعی کمک کند تا بتوانند سن بازنشستگی را مدیریت و از این طریق منابع و مصارف خود را به توازن نزدیک کنند. از این‌رو، این مطالعه عوامل تأثیرگذار بر تقاضای بازنشستگی زودهنگام در ایران طی سال‌های 1384 تا 1396 را بررسی کرده و از بین این عوامل بر نرخ جایگزینی، مالیات ضمنی و نرخ بیکاری تمرکز شده است.
روش: برای این منظور، مدل لاجیت در قالب الگوی داده‌های ترکیبی به ‌کار گرفته ‌شده است. در این پژوهش از داده‌های خام نیروی کار مرکز آمار ایران استفاده شده است.
نتیجه: نتایج برآورد تحقیق نشان می‌دهد که مالیات ضمنی تأثیر مستقیم بر تقاضای بازنشستگی زودهنگام دارد؛ اما میان نرخ جایگزینی و نرخ بیکاری با تقاضای بازنشستگی زودهنگام رابطۀ معکوس برقرار است.
طبقه‌بندی JEL، J26، J65.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Impact of Influencing Factors on Early Retirement Demand in Iran from 2005 to 2017

نویسندگان [English]

  • Faeze Jalili shenasaee 1
  • Seyed Saeid Malek sadati 2
  • Abbas Khandan 3
1 MA in Planning & Development Economy, Faculty of Administrative and Economics Sciences, Ferdowsi University (Corresponding Author)
2 PhD in Economics, Assistant Professor at Department of Economics, Faculty of Economics and Administrative Sciences,, Ferdowsi University
3 PhD in Economics, Assistant Professor at Department of Public Affairs Economics, Faculty of Economics, Kharazmi University
چکیده [English]

Definition: The function of social security systems is to collect contribution from the employed, investing accumulated fund, and finally, paying retirement pension to the retirees. Therefore, determining retirement age is one of the key issues in sustainability of social security funds. However, Iran's demographic trend is shifting toward aging, which causes the imbalance between the resources and expenditure of the Funds. Early retirement, meanwhile, is putting more pressure on the Funds. Early retirement means an increase in the number of pensioners, besides the decrease in the number of insurance contribution payers, leading to increased spending and reduced resources.
Objective: In this study, an attempt has been made to identify and analyze some of the factors affecting the demand for early retirement. Undoubtedly, the findings of this study can help the officials of Social Security Funds to be able to manage the retirement age, and thus bring their resources and expenses closer to balance. This study examines the factors affecting early retirement demand in Iran from 2005 to 2017, with a focus on replacement rate, implicit tax, and unemployment rate.
Method: For this purpose, the Logit model is used in the form of pooled data model. Result: The results of the research show that implicit tax has a positive effect on early retirement demand, but there is an inverse relationship between the replacement rate and unemployment rate with early retirement.
Classification: JEL J26 J65

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran
  • early retirement
  • Implicit tax
  • Replacement rate
  • Unemployment Rate