تبیین نهادی برنامه‌ریزی دولتی تأمین اجتماعی در ایران (1392-1376)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناس ارشد برنامه‌ریزی رفاه اجتماعی

چکیده

تأمین اجتماعی به معنای سیاست‌های بیمه‌ای مرتبط با شغل و بازنشستگی و برنامه‌های حمایت از آسیب‌دیدگان که می‌تواند رفاه و آسایش جامعه را تضمین کند، از مهم‌ترین عوامل تحقق توسعة پایدار در جوامع امروز است. در کشور ما دولت، عهده‌دار اصلی سیاست‌های رفاهی و تأمین اجتماعی است و به تدوین و اجرای این سیاست‌ها اقدام می‌کند.
در این مقاله با هدف ارائة تبیین نهادگرایانه از نظام تأمین اجتماعی و عملکرد آن، برنامه‌های دولت در حوزة تأمین اجتماعی در دورة زمانی 1376 تا 1392، براساس نظریة نهادگرایی اقتصادی داگلاس نورث و با استفاده از روش‌های تحلیل محتوا، تحلیل گفتمان و بررسی اسنادی، مورد مطالعه قرار گرفته است. داده‌ها در سه سطح قوانین و برنامه‌های تأمین اجتماعی (محدودیت‌های رسمی)، ایدئولوژی، فرهنگ و هنجارهای مرتبط با تأمین اجتماعی (محدودیت‌های غیررسمی) و همچنین سازمان‌های اجرایی تأمین اجتماعی در دورة زمانی مورد نظر واکاوی شده‌اند.
نتایج پژوهش نشان می‌دهند نظام تأمین اجتماعی در کشور ما زیرساخت‌های نهادی مطلوب ندارد و چالش‌های این نظام، ریشه در ضعف نهادهای رسمی و غیررسمی دارد. به‌طوری‌که «بی‌ثباتی»، «ناکارآمدی» و «چالش‌های عملکردی نظام تأمین اجتماعی»، به‌ترتیب ناشی از «بی‌ثباتی نهادی»، «ناکارایی نهادی» و «ضعف اجرای نهادی» است. برای اصلاح این وضعیت باید از بنیان‌های نهادی آغاز کرد و تا زمانی که نهادهای رسمی و غیررسمی اصلاح نشوند، تحولی در سطح عملکردی و اجرایی اتفاق نخواهد افتاد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Institutional Explaining of social security’s governmental planning in Iran

نویسنده [English]

  • mohsen jafarimoghaddam
Master of social welfare planning
چکیده [English]

Social security by meaning insurance policies related to job and retirement and plans to support damaged persons that can guarantee of the welfare and comfort, is one of the most factor of getting sustainable Development in nowadays societies. Government is main responsible for welfare policies and social security in our country and also codify and enforce these policies.
We studied Government’s plans at social security field during the period 1376-1392 base in Douglas north institutional economics theory, by using content analysis, Discourse Analysis and Documentary review methods for Institutionalized Explaining the social security system and it’s performance in this article. Data investigated by social security plans and laws (formal rules), ideologies, culture and norms related to social security (informal restrains( and also social security’s enforcement organizations aspects in mentioned period.
The results of research show that social security system doesn’t have desirable institutional basis and it’s challenges rooted in weakness of formal and informal institutions. So that “unstable”, “inefficiency” and “performing challenges of social security system” respectively caused by “institutional unstable”, “institutional inefficiency” and “institutional enforcement weakness”. For reform this situation have to begin from institutional bases and if formal and informal institutions don’t reform, it wouldn’t happen any evolution in performance and enforcement aspects.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Social security
  • Government
  • formal institutions
  • informal institutions
  • enforcement organizations