محاسبه و تجزیه و تحلیل اشتغال غیررسمی در بخش‌های اقتصادی و برآورد منابع ازدست‌رفتۀ تأمین اجتماعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه مازندران، بابلسر، (نویسندۀ مسئول)sh.zaroki@umz.ac.ir

2 کارشناس ارشد علوم اقتصادی، دانشگاه مازندران، بابلسر

چکیده

تعریف: عمدۀ منابع تأمین اجتماعی در ایران بر دریافت حق‌بیمه استوار است و اشتغال در بخش غیررسمی از شمار بیمه‌پردازان می‌کاهد. بنابراین اشتغال غیررسمی موجب از دست رفتن منابع درآمدی سازمان تأمین اجتماعی می‌گردد.
هدف: با توجه به اهمیت موضوع منابع مالی ازدست‌رفته برای سازمان تأمین اجتماعی، در پژوهش حاضر سعی شده است با محاسبۀ میزان اشتغال غیررسمی در بخش‌های اقتصادی در فاصلۀ سال‌های 1392 تا 1398، به برآورد و تجزیه‌وتحلیل منابع مالی ازدست‌رفتۀ ناشی از اشتغال غیررسمی پرداخته شود.
روش: بدین منظور با استفاده از ریزداده‌های هزینه و درآمد خانوارها در بازۀ زمانی مذکور و بهره‌گیری از شاخص‌های بیمۀ ‌اجتماعی و حداقل مزد قانونی، میزان اشتغال غیررسمی برحسب مناطق و بخش‌های اقتصادی اندازه‌گیری و ساختار آن تحلیل شد. سپس با استفاده از روش توصیفی و به‌کارگیری مفهوم اشتغال غیررسمی قابل ارتقا، میزان منابع ازدست‌رفته در بخش‌های عمدۀ اقتصادی و بخش‌های مربوطه به‌صورت استانی و کشوری محاسبه شد.
نتیجه: نتایج حاکی از آن است که نخست، در سال‌های موردمطالعه سهم اشتغال غیررسمی از کل اشتغال افزایش یافته است. همچنین در میان چهار بخش عمدۀ اقتصادی، بخش کشاورزی بیشترین میزان شاغلان غیررسمی را در خود جای داده‌ است. دوم، منابع مالی ازدست‌رفتۀ ناشی از اشتغال غیررسمی در بازۀ زمانی مذکور کاهش یافته است. علاوه بر این، در میان چهار بخش عمدۀ اقتصادی، بخش صنایع و معادن بیشترین منابع ازدست‌رفتۀ تأمین اجتماعی را دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Calculating and Analyzing the Informal Employment in Economic Sectors and Estimating the Lost Social Security Resources

نویسندگان [English]

  • Shahryar Zaroki 1
  • Mastaneh Yadollahi Otaghsara 2
  • Arman Yousefi Baarforoshi 2
1 Associate Professor in Economics, Faculty of Economics and Administration Sciences, University of Mazandaran, (Corresponding Author) sh.zaroki@umz.ac.ir
2 Master of Science in Economics Science, University of Mazandaran
چکیده [English]

Definition: Most social security resources in Iran are based on receiving insurance
premiums while employment in the informal sector reduces the number of
insurers. Thus, informal employment causes the loss of income sources of the 
Social Security Organization
Purpose: Due to the importance of the issue of lost financial resources for the 
Social Security Organization, in the present study, by calculating the amount of
informal employment in economic sectors between 1392 and 1398, we try to
estimate and analyze the lost financial resources due to informal employment.
Method: For this purpose, using the expenditure and income data of households 
in the mentioned period and using the indicators of social insurance and the 
minimum legal wage, the amount of informal employment was measured in
terms of regions and economic sectors, and the structure was analyzed. Then,
using a descriptive method and applying the concept of expandable informal
employment, the number of resources lost in the major economic sectors and
related sectors was calculated provincially and nationally.
Result: The results indicate that first, in the studied years, the share of informal
employment in total employment has increased. Also, among the four major
economic sectors, the agricultural sector has the highest number of informal
employees. Second, the financial resources lost due to informal employment have
decreased during this period. In addition, among the four major economic sectors,
the industries and mines sector has got the most lost social security resources.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Informal Employment
  • Social security
  • Financial Resources