ارزیابی آسیب‌پذیری مخارج بهداشتی خانوارهای هر استان در برابر نوسانات متغیرهای اقتصادی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری اقتصاد، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان (نویسندۀ مسئول) yaghobfatemi0@gmail.com

2 استاد گروه اقتصاد، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان

چکیده

هدف: هزینۀ بهداشت و درمان تأثیر قابل‌ملاحظه‌ای در زندگی اجتماعی و اقتصادی جوامع بشری دارد و سهم قابل‌توجهی از سبد خانوارها را شامل می‌شود. طی چند سال اخیر، بروز شوک‌های اقتصادی باعث تغییر الگوی مصرفی خانوار، مخصوصاً در بخش مخارج بهداشتی شده‌اند. بنابراین، با توجه به اهمیت این بخش در توسعه و رشد اقتصادی کشور، لازم است اثرات این شوک‌ها بر روی این مخارج بررسی شود. از این رو پژوهش حاضر سعی دارد به بررسی اثرات شوک‌های کلان اقتصادی بر روی مخارج بهداشتی خانوارها در استان‌های مختلف بپردازد.
روش: برای تخمین داده‌ها، از مدل پنل‌ور بیزی (Bayesian Panel VAR) در نرم‌افزار متلب (Matlab) طی دورۀ 1398-1380 برای تمامی استان‌های ایران به‌صورت سالانه استفاده شد. متغیرهای موردبحث در این پژوهش شامل شوک درآمد نفتی، شوک سیاست مالی، شوک تورمی و شوک نرخ‌ارز بود. همچنین، داده‌های آماری موردنظر از طریق سالنامه آماری استان‌ها، بانک مرکزی و مرکز آمار ایران جمع‌آوری شد.
یافته‌ها: نتایج به دست آمده نشان داد که  شوک تورمی، شوک مخارج دولت، شوک درآمد نفتی و شوک نرخ ارز دارای اثر افزایش بر مخارج بهداشتی خانوار در تمامی استان‌ها شده است. با این حال، آثار این شوک‌ها برای هر استان مقدار متفاوتی بود. در نهایت، نتایج تجزیۀ واریانس نشان داد که پس از 20 دوره به جز اثر خود متغیر، بیشترین و کمترین تأثیر شوک‌ها بر روی مخارج بهداشتی به‌طور غالب برای اکثر استان‌ها به‌ترتیب برای نرخ تورم و نرخ ارز بوده است.
نتیجه: با توجه به تأثیر مثبت شوک‌های اقتصادی در افزایش مخارج بهداشتی خانوار و همچنین، اهمیت بالای این متغیر در رشد و توسعه اقتصادی، لازم است دولت و برنامه‌ریزان، سیاست و برنامۀ مناسبی را در جهت کاهش اثرات این شوک‌ها و حمایت از خانوارهای آسیپ پذیر، مخصوصاً برای چندسال اخیر که این نوسانات شدید بوده است، درنظر بگیرند.
 

عنوان مقاله [English]

Assessing the Vulnerability of the Household Health Expenditure in Each Province in terms of the Fluctuations of Economic Variables

نویسندگان [English]

  • Yaghob Fatemi Zardan 1
  • Mohammad Hassan Fotros 2
1 . PhD in Economics, The Faculty of Economic and Social Science , Bu-Ali Sina University, Hamedan (Corresponding Author) yaghobfatemi0@gmail.com
2 Professor of Economics, The Faculty of Economic and Social Science , Bu-Ali Sina University, Hamedan
چکیده [English]

Purpose: Health expenditure has a significant impact on social and economic life of human societies and includes an important share of the household basket. In recent years, the economic shocks that occurred in the country led to a change in household consumption patterns, especially in the area of health expenditure. 
Therefore, considering the importance of this sector in development and economic growth of the country, it is necessary to examine the effects of these shocks on this sector. Therefore, the present study investigates the effects of shocks of macroeconomic variables on household health expenditure in different provinces. 
Method: The Bayesian Panel VAR model in Matlab software was used to estimate
data during the period 2001-2019 for all provinces of Iran.
Findings: The results showed that inflation shock, government spending shock, oil revenue shock as well as the exchange rate shock have a positive and significant effect on the household health expenditure in all provinces. Meanwhile, the results of analyzing the variance show that after 20 periods, except for the variable effect, the maximum and minimum impact of shocks on health expenditure for most of the provinces were inflation and exchange rates, respectively.  
Findings: The results showed that inflation shock, government spending shock, oil revenue shock as well as the exchange rate shock have a positive and significant effect on the household health expenditure in all provinces. Meanwhile, the results of analyzing the variance show that after 20 periods, except for the variable  effect, the maximum and minimum impact of shocks on health expenditure for most of the provinces were inflation and exchange rates, respectively.
Conclusion: Considering the positive impact of shocks on increasing the household health expenditure and also high importance of this variable in economic growth and development, it is necessary for the government and planners to have appropria policies and programs to reduce the effects of these shocks and supporting vulnerable households, especially in recent years, when these fluctuations have intensified.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Health Expenditures
  • Economic shocks
  • bayesian model