حمایت از حق مادری زنان در زمان اشتغال

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناسی ارشد پژوهش علوم اجتماعی دانشگاه شهید بهشتی، دبیر گروه افکارسنجی و نظرسنجی مؤسسۀ عالی پژوهش تأمین اجتماعی؛ saeede.geravand@gmail.com

چکیده

هدف: در این پژوهش وضعیت تدوین و اجرای مواد 67، 68 و 69 قانون تأمین اجتماعی مورد بررسی و موشکافی قرار گرفت.
روش‌: رهیافت روش‌شناسی این پژوهش، کیفی است. تکنیک گردآوری داده‌ها، مصاحبۀ نیمه‌‌ساختار‌یافته، مطالعۀ اسناد، معاهدات بین‌المللی، قوانین و آئین‌نامه‌های سازمان تأمین اجتماعی بوده است.
یافته‌ها: بررسی‌ قوانین نشان داد، ماده‌هایی با محتوای مرخصی زایمان و کمک بارداری برای اولین ‌بار در قانون کار مصوب 1325 به قوانین بیمه‌ای ایران راه پیدا کردند. موضوع مرخصی زایمان با گذشت زمان مورد توجه قرار گرفت به طوری که مدت زمان آن از 12 هفته در قانون سازمان تأمین اجتماعی مصوب سال 1354 به بیش از 38 هفته در قانون اصلاح قوانین تنظیم جمعیت و خانواده مصوب 1392رسید. همچنین، بررسی‌های حاصل از مصاحبه با صاحب‌نظران به‌منظور شناسایی چالش‌های تدوین و اجرای مواد قانونی 67، 68 و 69 قانون تأمین اجتماعی بر پنج مضمون کلیِ تفسیرپذیری قوانین، نبود مطالبه از طرف بیمه‌شدگان، تعجیل در تصویب قانون تأمین اجتماعی، گشاده‌دستی قانون‌گذار و چالش‌های اجرای قوانین جنبی دلالت داشتند.
 نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد، «همسر بیمه‌شدۀ مرد» مشمول مزایای مندرج در مادۀ 67 نمی‌شود. بخش «کمک‌ها»ی مادۀ 68 و همچنین، مادۀ 69 برای «بیمه‌شدۀ زن» و «همسر بیمه‌شدۀ مرد» نیز اجرا نمی‌شود. در نهایت، اگر بر اساس متون مورد مطالعه در پژوهش، وضعیت کفایت مزایای کمک بارداری را بر اساس ضوابط کنوانسیون شمارۀ 183 سازمان بین‌المللی کار اندازه‌گیری کنیم، وضعیت ایران در شاخص مدت ‌زمان مرخصی زایمان با بیش از 38 هفته، مطلوب و حتی با اختلاف چشم‌گیری از استانداردهای این کنوانسیون بیشتر است؛ همچنین، مزایای نقدی پرداختی از طرف سازمان تأمین اجتماعی با استانداردهای کنوانسیون شمارۀ 183 برابر است. لذا وضعیت شاخص کفایت مزایای کمک بارداری در ایران به مراتب از استاندارهای مورد نظر سازمان بین‌المللی کار بالاتر است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Protecting Women’s Motherhood Rights While Employed

نویسنده [English]

  • Saeedeh Geravand
MSc in Social Science Research, Shahid Beheshti University; saeede.geravand@gmail.com
چکیده [English]

Purpose: In this study, the status of development and implementation of Articles 67, 68 and 69 of the Social Security Law was examined and scrutinized.
Method: The methodological approach of this research is qualitative. The technique of data collection was semi-structured interview, study of documents, international treaties, laws and regulations of the Social Security Organization.
Findings: A review of the laws showed that articles with the content of maternity leave and maternity allowance were introduced into the insurance laws of Iran in 1325. The issue of maternity leave was considered over time, so that its duration from 12 weeks in the law approved in 1975, increased to more than 38 weeks in the law amending the laws of population and family planning approved in 1392. Also, interviews with experts to identify the challenges of drafting and implementing Articles 67, 68 and 69 of the Social Security Law revealed five general themes consisting of law interpretation; lack of claims by the insured; haste in passing the Social Security Law; generosity of the legislature; and challenges of other laws enforcement.
Result: The results showed that the “insured spouse of a man” is not entitled to the benefits set forth in Article 67. The “allowances” indicated in Article 68 as well as Article 69 do not apply to “insured woman” and “insured spouse of man”. 
Finally, if we measure the adequacy of maternity benefits based on the criteria of the 
International Labor Organization Convention No. 183, based on the texts studied in the
research, the situation of Iran in the index of maternity leave with more than 38 weeks, 
is favorable and even higher than the standards of this convention with a significant 
difference.
In this regard, the cash benefits paid by the Social Security Organization are equal to the
standards of Convention No. 183, as well. Therefore, the status of the adequacy index
of maternity allowance in Iran is far higher than the standards set by the International 
Labor Organization.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Maternity Leave
  • Social Security Law
  • Insured spouse of a man
  • Women’s motherhood rights
  • employment